Sayı:1848-26/9249 Tarih: 18/09/2026
T.C.
HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞINA
KONU: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu uyarınca uzman öğretmen ve başöğretmenlere ödenen eğitim öğretim tazminatı ile aktif hizmette ödenmekte olan ek ders ücreti ve seyyanen zam/ek ödemelerin emekli aylığı ve emekli ikramiyesi hesabına dahil edilmesini teminen ilgili mevzuatta değişiklik yapılması talebimiz hakkındadır.
BAŞVURU SAHİBİ: Anadolu Eğitim Sendikası
İzmir 2 Cad. Turtes İşhanı No: 34 Kat.4 Kızılay,Çankaya/ANKARA
TEL: 0312 235 55 35
Mithatpaşa Vergi Dairesi: 068 065 3322
AÇIKLAMALAR
Sendikamızın talebi, öğretmenlere aktif hizmet döneminde ödenen ve emeklilikte kaybolan üç ayrı ödeme kalemini kapsamaktadır: (A) eğitim öğretim tazminatı, (B) ek ders ücreti ve (C) seyyanen zam/ek ödeme. Her üç kalem de aşağıda ayrı ayrı açıklanmıştır.
- A) Eğitim Öğretim Tazminatı
- 10/10/2024 tarihli ve 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu ile öğretmenlik mesleği; öğretmen, uzman öğretmen ve başöğretmen olmak üzere üç kariyer basamağına ayrılmış; bu Kanun'a dayanılarak hazırlanan ve 21/12/2024 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Öğretmenlik Mesleği Kariyer Basamakları Yönetmeliği'nin 18. maddesiyle uzman öğretmen ve başöğretmen unvanı alan öğretmenlere unvanlarına özgü "eğitim öğretim tazminatı" ödenmesi ve ayrıca bir derece verilmesi öngörülmüştür.
- 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun ilgili hükümleri uyarınca emekli keseneği ve kurum karşılığının hesabına esas alınan unsurlar sınırlı sayıda belirlenmiş olup (gösterge aylığı, ek gösterge, taban aylık, kıdem aylığı ve özel hizmet tazminatı), eğitim öğretim tazminatı bu kalemler arasında yer almamaktadır. Bu nedenle söz konusu tazminat aktif hizmette kesenek matrahına dahil edilmemekte; emekliye ayrılan uzman öğretmen ve başöğretmenlerin emekli aylığı ve emekli ikramiyesi hesabında da dikkate alınmamaktadır.
- B) Ek Ders Ücreti
- 5044 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 89. maddesine dayanılarak çıkarılan ve dönemsel olarak güncellenen "Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar" uyarınca öğretmenlere fiilen girdikleri ders saati başına ek ders ücreti ödenmektedir. Bu ödeme, öğretmenin mesleki iş yükünün ve emeğinin doğrudan karşılığı olup meslek hayatı boyunca gelirin önemli bir bölümünü oluşturmaktadır.
- Ek ders ücreti de eğitim öğretim tazminatıyla aynı hukuki konumdadır: 5434 ve 5510 sayılı kanunların kesenek/prim matrahına ilişkin hükümlerinde sayılan sınırlı kalemler arasında yer almadığından bu ücretten emekli keseneği kesilmemekte, dolayısıyla emekli aylığı ve emekli ikramiyesi hesabına yansımamaktadır. Sonuç olarak, mesleki hayatı boyunca gelirinin önemli bir kısmını ek ders ücretinden elde eden öğretmenler, emekli olduklarında bu kaybı en ağır şekilde hissetmektedir.
- C) Seyyanen Zam / Ek Ödeme
- 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin ek 40. maddesi uyarınca 2023 yılında kamu görevlilerine seyyanen (götürü/eşit tutarlı) bir ek ödeme yapılmış (aktif memura 8.077 TL); bu tutar sonraki dönemlerde katsayı/zam güncellemeleriyle artırılarak Temmuz 2026 itibarıyla önemli bir düzeye ulaşmıştır. Bu ek ödeme, emekli memurlara aynı oranda/tutarda yansıtılmamış; bu durum emekli ve aktif kamu görevlileri arasında belirgin bir gelir makası yaratmıştır.
- Emekli memurlarca bu uygulamaya karşı açılan davalar, Danıştay'ın görev yönünden verdiği ret kararı sonrası ilgili İdare Mahkemesi'nde ve istinaf aşamasında Bölge İdare Mahkemesi'nde reddedilmiş; başvurucular tarafından Anayasa Mahkemesi'ne taşınan bireysel başvurular 2026 yılı içinde tek dosya altında birleştirilmiş olup esasa ilişkin inceleme sürmektedir. Bu süreç, emekli-aktif ücret farkına dayalı eşitlik iddialarının somut ve güncel bir emsalini oluşturmaktadır.
- Öğretmenler bakımından da seyyanen zam ve benzeri ek ödemeler, aktif hizmette ödenmekte, ancak emekli aylığı ve emekli ikramiyesi hesabına dahil edilmemektedir. Bu nedenle sendikamız, aynı hukuki ve mali mantık çerçevesinde değerlendirilmesi gereken bu ödeme kaleminin de talebimize dahil edilmesini gerekli görmektedir.
- Sonuç olarak her üç ödeme kalemi bakımından da idarenin/SGK'nın mevcut uygulaması bir idari hatadan değil, 5434 ve 5510 sayılı kanunların kesenek/prim matrahına ilişkin hükümlerinin kapsamından kaynaklanmaktadır; sorunun çözümü ilgili mevzuatta yapılacak bir düzenlemeyi gerektirmektedir.
HUKUKİ DAYANAK
Anayasa'nın 10. maddesi (kanun önünde eşitlik), 55. maddesi (ücrette adalet) ve 60. maddesi (sosyal güvenlik hakkı); 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (madde 89 dahil); 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu; Öğretmenlik Mesleği Kariyer Basamakları Yönetmeliği; 5044 sayılı Kanun ve Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar; 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin ek 40. maddesi; 5434 sayılı Kanun ve 5510 sayılı Kanun'un kesenek/prim matrahına ilişkin hükümleri; dilekçe hakkımızın kullanılması bakımından 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun.
SONUÇ VE TALEP
Yukarıda arz olunan nedenlerle;
- Uzman öğretmen ve başöğretmenlere ödenen eğitim öğretim tazminatı, öğretmenlere ödenen ek ders ücreti ve seyyanen zam/ek ödemelerin, 5434 sayılı Kanun ve 5510 sayılı Kanun'un kesenek/prim matrahına ilişkin hükümlerinde yapılacak bir değişiklikle emekli aylığı ve emekli ikramiyesi hesabına dahil edilmesini sağlayacak mevzuat çalışmasının Bakanlığınız/Başkanlığınız koordinasyonunda ivedilikle başlatılmasını,
- Bu yöndeki bir kanun/mevzuat değişikliği hazırlık sürecine sendikamızın görüşlerinin de alınarak dahil edilmesini,
- Başvurumuza ilişkin değerlendirme sonucunun, ilgili mevzuat uyarınca tarafımıza yazılı olarak bildirilmesini,
Sendikamız adına saygılarımızla arz ve talep ederiz.