Sayı : 1421-26/8812 Tarih: 18/02/2026
Konu: Norm Kadro Belirleme İşlemlerinin Nisan Ayı İçerisinde Yapılması ve Rehber
Öğretmen Norma Esas Öğrenci Sayılarının Güncellenmesi Talebi
T.C.
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI’NA
ANKARA
Bakanlığınız bünyesinde görev yapan öğretmen ve yöneticilere ilişkin atama, yer değiştirme ve görevlendirme işlemlerinin; planlı, öngörülebilir, istikrarlı ve hukuka uygun biçimde yürütülebilmesi, norm kadro tespitlerinin zamanında ve yönetmeliğin amacına uygun olarak yapılmasına bağlıdır.
Öğretmen ve Yönetici Norm Kadro Yönetmeliği’nin amacı; eğitim kurumlarının ihtiyaç duyduğu öğretmen ve yönetici kadrolarının, öğrenci sayıları, ders yükleri ve eğitim hizmetinin gerekleri dikkate alınarak belirlenmesini sağlamaktır. Bu kapsamda norm kadro belirleme işlemlerinin, atama ve yer değiştirme süreçlerine esas teşkil edecek şekilde önceden, tek seferde ve bütüncül olarak yapılması gerekmektedir.
Ancak uygulamada; norm kadro tespit ve güncellemelerinin atama ve yer değiştirme işlemleriyle eşgüdüm sağlanmaksızın, eğitim-öğretim yılı içerisinde veya atama süreçlerinden sonra yapılması nedeniyle öğretmenler, kendi irade ve kusurları dışında, öngörülemez biçimde norm kadro fazlası durumuna düşürülebilmektedir. Bu durum; resen atama, yer değiştirmeye zorlanma, mali ve özlük haklarında fiilî kayıplar ile çalışma huzurunun bozulması gibi sonuçlar doğurmaktadır.
Anayasa ve yerleşik idare hukuku ilkeleri uyarınca, idarenin işlem ve uygulamaları öngörülebilir olmalı; bireylerin hukuki güvenlik ve belirlilik beklentisi korunmalıdır. Norm kadroların, atama ve yer değiştirme işlemleri tamamlandıktan sonra veya eğitim-öğretim yılı başladıktan sonra değiştirilmesi; öğretmenlerin statülerini belirsiz hâle getirmekte, hukuki güvenlik ilkesini zedelemekte ve kazanılmış haklara aykırı sonuçlar doğurmaktadır.
Öğretmenlerin görev yerleri, ders yükleri ve buna bağlı mali hakları; idarenin sonradan yaptığı planlama ve zamanlama tercihlerinden kaynaklanan norm düzenlemeleriyle aleyhe biçimde değiştirilemez. Norm kadro ihtiyacının yanlış veya geç belirlenmesi, tamamen idarenin planlama sorumluluğu kapsamında olup, bu durumun sonuçlarının öğretmenlere yüklenmesi hukuka uygun değildir.
Öte yandan norm kadro sisteminde hukuki belirlilik ilkesinin sağlanması bakımından, Yönetmeliğin 18. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde genel bilgi ve meslek dersleri öğretmeni normunun “6–31 saate kadar 1 norm” şeklinde düzenlendiği görülmektedir. Ancak öğretmenlerin maaş karşılığı ders yükünün 15 saat olduğu dikkate alındığında, maaş karşılığının altında kalan (örneğin 6 saat) ders yükü üzerinden norm açılması, öğretmenin maaş karşılığını fiilen dolduramamasına, ders tamamlama baskısına ve normun koruyucu işlevini yitirmesine yol açmaktadır. Bu durum, norm kadro belirlemesinde ölçülülük ve belirlilik ilkeleriyle bağdaşmayan uygulama kaynaklı bir muallaklık doğurmaktadır.
Benzer şekilde, rehber öğretmen norm kadrolarının belirlenmesinde de okul türleri arasında eşitlik ve belirlilik ilkesini zedeleyen uygulamalar bulunmaktadır. Ortaokul ve ortaöğretim kurumlarında rehber öğretmen normlarının 100 öğrenci bulunması hâlinde 1 norm açılması ve öğrenci sayısının 300’ün katlarına ulaşması durumunda artırılması esasına göre belirlenmesine karşın, ilkokullarda aynı ölçütün açık, net ve istikrarlı biçimde uygulanmadığı görülmektedir.
Oysa rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri; öğrencilerin gelişimsel, eğitsel ve psikososyal ihtiyaçları açısından ilkokul kademesinde de en az diğer okul türleri kadar zorunlu ve vazgeçilmezdir. Bu nedenle ilkokullarda rehber öğretmen normlarının farklı veya belirsiz uygulamalara konu edilmesi; hizmet gereklerine, eşitlik ilkesine ve norm kadro sisteminin amacına aykırılık teşkil etmektedir.
Norm kadro tespitlerinin; öğrenci sayıları, ders yükleri ve bir sonraki eğitim-öğretim yılına ilişkin öngörülerin netleştiği bir dönemde ve atama süreçlerinden önce yapılması, hem kamu yararı hem de eğitim hizmetinin sürekliliği açısından zorunludur.
Bu çerçevede;
hususlarında Bakanlığınızca gerekli düzenleme ve tedbirlerin alınmasını; bu kapsamda yapılacak işlemler hakkında 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu uyarınca tarafımıza bilgi verilmesini talep ederiz.
Aksi yöndeki uygulamaların devamı hâlinde; sendikal ve hukuki haklarımız saklı kalmak kaydıyla, konunun idari ve yargısal mercilere taşınacağını bilgilerinize sunarız.
Gereğini arz ederiz.